آیا می‌دانستید که : صورت فلکی قطب‌نما یادآور شکل قطب‌نمای کشتی است؟





آیا می‌دانستید که : ارنست یاکوب کریستوفل معروف به پدر آلمانی نابینایان ایران، با یادگیری زبان ترکی و ارمنی و فارسی، الفبای نابینایان را برای ایرانیان و ارامنه ابداع کرد؟


آیا می‌دانستید که :با اینکه کارل دونیتس هرگز رسماً به حزب نازی نپیوسته بود، پس از خودکشی هیتلر، بیست روز جانشین وی در دولت فلنسبورگ آلمان بود؟


آیا می‌دانستید که : مهم ترین چیز در بدست آوردن اصطکاک میان دو جسم، ضریب اصطکاک میان آن‌ها است؟


آیا می‌دانستید که : توتمس یکم نخستین فرعونی بود که در درهٔ پادشاهان به خاک سپرده شد؟


آیا می‌دانستید که : بسیاری از قوطی‌های بسته‌بندی از فولاد ساخته شده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : فولک متال گونه‌ای از موسیقی دث متال است که خاستگاه آن اسرائیل بوده و سنت‌های یهود بر آن تاثیر گذاشته‌است؟


آیا می‌دانستید که : زمانی مانیومنت ولی به امید یافتن معدن اورانیم حفاری شد؟


آیا می‌دانستید که : ماهی چشم‌سبز به تنهایی اندام جنس نر و ماده را در خود دارد به عبارت دیگر جانوری نر-ماده است؟


آیا می‌دانستید که : کاخ دلمه‌باغچه از سال ۱۸۵۳ تا ۱۹۲۳ میلادی، مرکز اجرایی امپراتوری عثمانی بوده‌است؟


آیا می‌دانستید که : گیاه جگرواش در پزشکی باستان، در دوران جالینوس و دیوسکوریدس، برای درمان بیماری‌های کبدی به کار می آمده‌است؟


آیا می‌دانستید که : زبان ونتی که مردمان پیرامون ونیز ایتالیا از سخنوران آن‌اند، در اصل از گویش‌های گرفته شده از زبان ایتالیایی نیست؟


آیا می‌دانستید که : هنگ کنگ از یک شبه جزیره و ۲۳۶ جزیره ساخته شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : یوگینی یفتوشنکو، شاعر نامدار اهل روسیه به دلیل کارهای ضد استالینی‌اش در یادها مانده‌است؟


آیا می‌دانستید که : بزرگترین تلسکوپ نیم‌کرهٔ جنوبی، تلسکوپ بزرگ آفریقای جنوبی است؟


آیا می‌دانستید که : چسبندگی سلول محصول پیوندهای پروتئینی است؟


آیا می‌دانستید که : جاستین بیبر، در سال ۲۰۰۷ با قرار دادن ویدئوهایی از خواندن خود در یوتیوب معروف شد. او یکی از صد شخصیت مشهور سال ۲۰۱۲ است؟


آیا می‌دانستید که : کبیسه، در اصطلاح سال کبیسه از ریشه کبس به معنی پرکردن چاه با خاک می‌آید؟


آیا می‌دانستید که : مغولان در حمله به ایران پس از قتل‌عام مردم نیشابور شهر را به آتش کشیده، هفت روز بر آن آب بستند و سپس بر ویرانه‌های آن جو کاشتند؟


آیا می‌دانستید که : بیشتر کارهای لئوناردو فیبوناتچی برگرفته از دستاوردهای ریاضی‌دان‌های مسلمان به خصوص خوارزمی، ابوکامل و کرجی است؟


آیا می‌دانستید که : سه عضو گروه دیکسی چیکس پس از مخالفت با حمله نظامی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیمی از طرفدارانشان را از دست دادند و از سوی افراد ناشناس تهدید به مرگ شدند؟


آیا می‌دانستید که : پس از آنکه استیو جابز در سال ۱۹۸۵ از مدیریت شرکت اپل که خود بنیانگذار آن بود کنار گذاشته شد، شرکت نکست را تأسیس کرد و با خرید این شرکت توسط اپل در سال ۱۹۹۶ وی دوباره به اپل بازگشت؟


آیا می‌دانستید که : یکی از دلایلی که سلطان محمود در زمان فرمانروایی سیده خاتون به ری حمله نکرد این بود که سیده به او گفته بود: «اگر من تو را بشکنم، به همه عالم نویسم که سلطان محمود را بشکستم و اگر تو مرا بشکنی، شکستن زنی بس فخر نباشد؛ گویند که سلطان محمود زنی را بشکست»؟


آیا می‌دانستید که : جیمز وات نه موتور بخار را اختراع کرد و نه از حرکت در کتری در حال جوشیدن برای این کار الهام گرفت بلکه او نخستین موتور بخار تجاری را با توسعه و بهبود موتور بخار نیوکامن ساخت و موتور ساخته‌شده توسط او بعدها بسیار مشهور شد؟


آیا می‌دانستید که : آفتاب‌گردان‌های گل‌دار خورشید را در آسمان دنبال نمی‌کنند. سر این گیاه‌ها تمام روز روبه یک جهت (معمولا شرق) باقی می‌ماند. البته در یکی از مرحله‌های اولیه رشد آن‌ها غنچه‌ها آفتاب را دنبال می‌کنند و قرار گرفتن همهٔ آفتاب‌گردان‌ها در یک جهت در زمان رشد کامل به همین دلیل است؟


آیا می‌دانستید که : کوچولوی چشم آبی نام یک گل وحشی معروف در کالیفرنیا است که یکی از گونه‌های آن هم سفید رنگ است؟


آیا می‌دانستید که : فنی کراسبی با اینکه نابینا بود بیش از ۸٬۰۰۰ سرود روحانی نوشت؟


آیا می‌دانستید که : روباه سرخ جانوری است که در هر چهار قاره کرهٔ زمین پراکنده‌است؟


آیا می‌دانستید که : ارنست دوشن، توان پادزیستی پنی‌سیلین را ۳۲ سال پیش از الکساندر فلمینگ شناسایی کرده بود؟


آیا می‌دانستید که : لینا مدینا جوان‌ترین مادر در تاریخ پزشکی است که در پنج سالگی صاحب فرزند پسری شد؟


آیا می‌دانستید که : کرج یکی از کلان شهرهای ایران و مرکز استان البرز، مدتی جزء مازندران و زمانی بخشی از ری و گاهی از روستاهای طالقان یا شهرستانک محسوب می‌شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : در قرن چهارم ه‌ق مردآویج زیاری قصد داشت بغداد را بگیرد، خلافت را براندازد، پادشاهی ایرانیان را دوباره برقرار سازد و خود را شاهنشاه بنامد. اما سرانجام در سال ۳۲۳ توسط غلامان خود در گرمابه به قتل رسید؟


آیا می‌دانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمان‌خراش کشور سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : نوکتورن قطعه‌ای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : غیاث‌الدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : کلیله و دمنه مجموعه داستان‌هایی به زبان سانسکریت است که قهرمانان آن حیواناتند و در حدود سال ۲۰۰ پیش از میلاد حکایت شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : جایزه ایگ‌نوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : کیسه خودکشی وسیله‌ای برای خودکشی بدون درد است؟


آیا می‌دانستید که : اف-۱۴ تام‌کت‌های ایران تنها نمونه جنگنده‌های اف-۱۴ تام‌کت هستند که بجز نیروی هوایی آمریکا کشور دیگری امکان استفاده عملیاتی از آنها را پیدا کرده است؟


آیا می‌دانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمان‌خراش کشور سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : نوکتورن قطعه‌ای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : غیاث‌الدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : جایزه ایگ‌نوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : کیسه خودکشی وسیله‌ای برای خودکشی بدون درد است؟


آیا می‌دانستید که : اسپهبد خورشید زمانی که شنید خاندان وی توسط منصور عباسی به اسارت گرفته شده‌اند، تاب نیاورده و با نوشیدن زَهر، خودکشی کرد؟


آیا می‌دانستید که : در تایوان، روز معلم برابر با ۲۸ سپتامبر، یک جشن ملی و تعطیلی رسمی است؟


آیا می‌دانستید که : اشغال ایران در جنگ جهانی دوم با حمله نیروهای بریتانیا به جنوب و غرب و نیروهای شوروی به شمال و شرق ایران آغاز شد؟


آیا می‌دانستید که : کرج ابودلف شهری تاریخی و آباد میان اراک و بروجرد بوده است که امروزه محل قطعی آن مشخص نیست؟


آیا می‌دانستید که : آتش خاموش نخستین مجموعه داستانی به زبان فارسی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شده است؟


آیا می‌دانستید که : هندی بمبئی نیم‌زبانی بومی بمبئی و آمیخته‌ای از زبان‌های انگلیسی، مراتی، گجراتی و چند زبان دیگر است؟


آیا می‌دانستید که : فهرست پادشاهان تورین طوماری پاپیروسی از مصر باستان و دربردارندهٔ نام فرعون‌ها و خدایانی است که تا پیش از رامسس دوم بر نیل فرمانروایی کرده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : عروس دریایی یال‌شیری بزرگ‌ترین گونه عروس دریایی شناخته شده در جهان است؟


آیا می‌دانستید که : آنتوان سوروگین عکاس تصاویر موجود از میرزا رضای کرمانی، پس از قتل ناصرالدین شاه بود؟


آیا می‌دانستید که : هاری یک بیماری ویروسی کشنده است و تاکنون تنها ۶ انسان از این بیماری جان سالم به‌در برده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : حسن باقری با ۲۷ سال سن، جوان‌ترین فرماندهٔ ایرانی در دوران جنگ ایران و عراق بود؟


آیا می‌دانستید که : نورشناخت کوانتومی شاخه‌ای از فیزیک است که به مطالعه نور در محدودهٔ مکانیک کوانتوم می‌پردازد؟


آیا می‌دانستید که : پدیدهٔ موج عظیم در جنوبی‌ترین نقطهٔ آفریقا در نزدیکی دماغهٔ آگولاس، به فراوانی دیده می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : اندکی پس از جنگ جهانی دوم، در دوران کمونیسم در لهستان، صحبت کردن به زبان ویلامووی ممنوع بود و اکنون، در حدود ۷۰ نفر از سخنوران این زبان باقی مانده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : فیلم دنیای آب از نگاه بازگشت سرمایه و میزان فروش، یک شکست بزرگ بود؟


آیا می‌دانستید که : صد سال تنهایی یکی از شاهکارهای گابریل گارسیا مارکز دانسته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : در سدهٔ شانزدهم میلادی، اسپانیایی‌ها صلیبی را بر لبهٔ دهانهٔ آتشفشان ماسایا نصب کردند تا شیطان را فراری دهد؟


آیا می‌دانستید که : خلیج فارس پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید؟


آیا می‌دانستید که : گنجینه‌ای از آثار مهم هنرمندان معاصر غرب، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به انبار زیرزمین موزه هنرهای معاصر تهران منتقل شد؟


آیا می‌دانستید که : بنیاد فرهنگ ایران، نهادی پژوهشی بود که برای پاس‌داری، گسترش، و پیش‌برد زبان پارسی در مهر ماه ۱۳۴۳ خورشیدی بنیان شد؟


آیا می‌دانستید که : هیو هفنر، قبر مجاور مریلین مونرو را به مبلغ ۷۵ هزار دلار خریده‌است؟


آیا می‌دانستید که : بیش از نیمی از مردم دنیا آلوده به باکتری هلیکوباکتر پیلوری هستند؟


آیا می‌دانستید که : بر اساس نظریه نسبیت عام، علاوه بر جرم، حضور انرژی، تکانه و تنش نیز می‌تواند منشأ گرانش باشد؟


آیا می‌دانستید که : میرزا محمد اخباری مدعی بود که می‌تواند سرِ پاول سیسیانوف را به تهران حاضر سازد؟ وی در شاه‌عبدالعظیم به چله‌نشینی پرداخت و پیش از پایان روز چهلم سر سیسیانوف را نزد فتحعلی‌شاه آوردند؟


آیا می‌دانستید که : ماجرای ایران–کنترا پس از رسوایی واترگیت بزرگ‌ترین رسوایی سیاسی در آمریکا است؟


آیا می‌دانستید که : واشینگتن، دی. سی. بر روی زمین اهدایی ایالت مریلند بنا شده است؟


آیا می‌دانستید که : جنگ قره‌باغ منجر به اعلام استقلال از سوی جمهوری قره‌باغ در سال ۱۹۹۲ شد؟


آیا می‌دانستید که : کلنل احمد نخجوان نخستین خلبان ایران و نیروی هوایی شاهنشاهی بود؟


آیا می‌دانستید که : برادران اردلان، سه چهره سیاسی اواخر دوره قاجار و دوران پهلوی بودند که هریک به‌تنهایی نقش مهمی در تاریخ معاصر ایران بازی کرده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : نبرد کورسک بزرگ‌ترین نبرد تانک‌ها در طول تاریخ نظامی به شمار می‌رود؟


آیا می‌دانستید که : مارگارت باندفیلد نخستین وزیر زن در تاریخ بریتانیا بود؟


آیا می‌دانستید که : دلفین‌ها می‌توانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟


آیا می‌دانستید که : حاجی علی هنرمند مصری مقیم آمریکا بود که به خاطر مهار و کنترل قی و پس‌زنش مایعات درون دهانش مشهور بود؟


آیا می‌دانستید که : در پی حمله به بندر پرل هاربر توسط هواپیماهای جنگنده امپراتوری ژاپن، ایالات متحده آمریکا ناچار شد رسماً وارد کارزار جنگ جهانی دوم شود؟


آیا می‌دانستید که : نام کامل پیانو، پیانو فورته می‌باشد، که از پیانو به معنای ملایم و فورته به معنای رسا تشکیل شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : کیسه‌داران بچه‌های خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا می‌آورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟


آیا می‌دانستید که : ابراهیم گلستان نخستین کارگردان ایرانی است که برنده جایزه‌ای بین‌المللی شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : کیسه‌داران بچه‌های خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا می‌آورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟


آیا می‌دانستید که : دلفین‌ها می‌توانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟


آیا می‌دانستید که : هر روز در قرن ۲۱ام حدود ۰ تا ۲ میلی‌ثانیه طولانی‌تر از روزهای قرن ۱۹ام است؟


آیا می‌دانستید که : گل‌مور درختی بومی ماداگاسکار است که برای گل‌های قرمز و نارنجیش شناخته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : سه مومیایی از مردان نمکی کشف شده در معدن چهرآباد استان زنجان مربوط به زمان هخامنشیان (حدود ۴۰۰ پیش از میلاد) هستند؟


آیا می‌دانستید که : فرانتز لیست قطعهٔ لا کامپانلا را بر اساس موومان سوم از کنسرتو ویولن شماره ۲ نیکولو پاگانینی نوشته است؟


آیا می‌دانستید که : نخستین مجموعه کتاب کتابخانهٔ عمومی شیکاگو، مجموعه‌ای ۸۰۰۰ تایی از کتاب‌های انگلیسی بود که پس از آتش‌سوزی ۱۸۷۱ میلادی به این کتابخانه هدیه داده شده بود؟


آیا می‌دانستید که : لوچیانو پاواروتی نخستین موسیقیدان معاصر خارجی بود که پس از مرگش مراسم بزرگداشتی در ایران برای او برگزار شد؟


آیا می‌دانستید که : قوی شیپورچی بزرگ‌ترین پرندهٔ آبزی جهان و بومی آمریکای شمالی است؟


آیا می‌دانستید که : جدال براؤر و هیلبرت از مهم‌ترین منازعه‌های درونی ریاضیات در قرن بیستم بود که آلبرت اینشتین آن را به جدال قورباغه و موش تشبیه کرده بود؟


آیا می‌دانستید که : در حدود ۴۰۰۰ کرگدن هندی در دنیای وحش باقی مانده‌است؟


آیا می‌دانستید که : بی‌بی‌خانم استرآبادی از نخستین زنان طنزنویس ایرانی بود که معایب الرجال را در سال ۱۳۱۲ قمری در پاسخ به تأدیب النسوان نوشت؟


آیا می‌دانستید که : نسترن گیاهی بود که در دوران جنگ جهانی دوم در باغ‌های پیروزی آمریکا کاشته می‌شد؟


آیا می‌دانستید که : ابرقارهٔ پانوتیا در حدود ۵۰ میلیون سال عمر کرد و پس از آن به چهار قاره تقسیم شد؟


آیا می‌دانستید که : همهٔ پنج فیلمی که جان کزال در آن‌ها بازی کرده‌است، برای جایزهٔ اسکار بهترین فیلم نامزد شده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : موزه پرگامون برلین، دروازه ایشتار بابل را دربردارد؟


آیا می‌دانستید که : رابرت آدلر مخترع نخستین کنترل از راه دور کارای تلویزیون است؟
آیا می‌دانستید که : سخت‌پوستی به نام خرخاکی غول در اعماق اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک زندگی می‌کند و می‌تواند تا ۷۰ سانتی‌متر رشد کند؟


آیا می‌دانستید که : ریال از واژهٔ اسپانیایی "real" وارد فارسی شده‌است که هم به معنای «شاهی» و هم نام سکهٔ نقره رایج در آن کشور بوده است؟


آیا می‌دانستید که : کالکوزیت از مهم‌ترین سنگ معدن‌های مس است که روزگاری در معدن‌های کورن‌وال انگلستان به فراوانی یافت می‌شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : آلمان‌ها در هر روز، نزدیک به ۴۰۰ تن کباب ترکی می‌خورند؟


آیا می‌دانستید که : محمد بهمن‌بیگی بنیان‌گذار آموزش عشایری در ایران بود؟


آیا می‌دانستید که : هیپوکالمی یا همان کمبود پتاسیم در بدن، می‌تواند از اثرهای جانبی مصرف برخی داروها باشد؟


آیا می‌دانستید که : پرچم کشور هند، تیرانگا نام دارد؟


آیا می‌دانستید که : دریاچهٔ ارومیه بزرگ‌ترین دریاچهٔ ایران و آنقدر شور است که نمی‌تواند زیستگاه ماهی باشد؟


آیا می‌دانستید که : گفته‌های هرودوت دربارهٔ کمبوجیهٔ دوم و کشتن گاو آپیس توسط وی، نادرست بوده و با تحقیقات باستان‌شناسی همخوانی ندارد؟


آیا می‌دانستید که : برج کلیسای اولم با ارتفاع ۱۶۱ متر بلندترین برج کلیسا در جهان است؟


آیا می‌دانستید که : برتون ریکتر و ساموئل چائو چونگ تینگ بخاطر کشف ذره سای، جایزه نوبل فیزیک را در سال ۱۹۷۶ دریافت کردند؟


آیا می‌دانستید که : خیابان جردن تهران به افتخار ساموئل مارتین جردن، بانی و سازنده کالج آمریکایی تهران (بعدها دبیرستان البرز) نامگذاری شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : هتل سِوُی لندن، نخستین هتل مجلل بریتانیا بود که امکاناتی نظیر حمام خصوصی، آب سرد و گرم دائمی و آسانسور برقی را ارائه می‌کرد؟


آیا می‌دانستید که : پس از کشف اریس در سال ۲۰۰۵، مدتی آن را سیاره دهم منظومه شمسی می‌نامیدند اما اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی در سال ۲۰۰۶ اریس را در گروه سیاره‌های کوتوله قرار داد؟


آیا می‌دانستید که : دایناسور کریولوفوساروس، به صورت غیررسمی الویسور خوانده می‌شود چون تاج عجیبی در بالای سرش بوده‌است و چهره‌اش فرد را به یاد مدل موی پمپادور الویس پریسلی می‌اندازد؟


آیا می‌دانستید که : توکن امنیتی می‌تواند علاوه بر کلید رمز، داده‌های زیست‌سنجشی را هم ذخیره کند؟


آیا می‌دانستید که : سیگار نام دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان لامرد در جنوب استان فارس است؟


آیا می‌دانستید که : فرودگاه بین‌المللی کفلاویک، بزرگ‌ترین فرودگاه ایسلند است؟


آیا می‌دانستید که : کاشیما آنتلرز باشگاه فوتبال ژاپنی است که در جی‌لیگ بازی می‌کند؟


آیا می‌دانستید که : امپراتور چینزونگ، آخرین امپراتور سونگ شمالی بود؟


آیا می‌دانستید که : در عددنویسی مصری برای ۱۰۰٬۰۰۰ در خط هیروگلیف نماد یک نوزاد قورباغه یا قورباغه انتخاب شده بود؟


آیا می‌دانستید که : در دوران پارینه‌سنگی ژاپن می‌توان نمونه‌هایی از ابزارهای سنگی صیقل خورده را یافت که پیشینهٔ آن‌ها به ۳۰٬۰۰۰ سال پیش از میلاد باز می‌گردد؟ (در تصویر، موزه باستان‌شناسی استان هیوگو)


آیا می‌دانستید که : رئیس انجمن شرکت‌های اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : جنبش حقوق زنان در ترکیه از زمان امپراتوری عثمانی و جنگ جهانی اول شکل گرفته‌است؟


آیا می‌دانستید که : یولیوس شرک عضو اس‌اس و رانندهٔ شخصی آدولف هیتلر بود که در مراسم خاکسپاریش در سال ۱۹۳۶، هیتلر شخصاً در ستایش او سخنرانی کرد؟


آیا می‌دانستید که : تمساح نیل بزرگترین تمساح آفریقا است؟


آیا می‌دانستید که : شرکت ایتالیایی لامبورگینی از سال ۱۹۹۸ تابع شرکت آلمانی آئودی می‌باشد که خود تابع شرکت فولکس‌واگن است؟


آیا می‌دانستید که : پل رانی پیش از آنکه به باشگاه فوتبال لیدز یونایتد بپیوندد مکانیک بوده‌است؟


آیا می‌دانستید که : رئیس انجمن شرکت‌های اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : خشخاش در حدود ۳۴۰۰ سال پیش از میلاد در جنوب میان‌رودان کشت می‌شده است؟


آیا می‌دانستید که : شیر آمریکایی خویشاوند نزدیک شیر غارنشین اروپایی است که از طریق تنگهٔ برینگ به آلاسکا آمده‌است؟


آیا می‌دانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟


آیا می‌دانستید که : آلا پوگاچوا خواننده و هنرپیشهٔ روس است که فعالیت هنریش را در سال ۱۹۶۵ آغاز کرد و تا سال ۱۹۹۷ بیش از ۲۵۰ میلیون نسخه از آثارش را به فروش رساند؟


آیا می‌دانستید که : در یونان باستان از پیاله برای ساغرریزی استفاده می‌شده است؟


آیا می‌دانستید که : دولت فدرال آمریکا در سال ۱۷۹۲ مثلث ایری را به پنسیلوانیا فروخت تا آن ایالت به دریاچه ایری دسترسی داشته باشد؟


آیا می‌دانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آب‌های پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟


آیا می‌دانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آب‌های پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : پنیر گلاستر از آمیختن شیر سحرگاه و شامگاه گاوهای گلاستر فراهم می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : در سال ۱۹۳۸ در نبرد میان تیم‌های ملی فوتبال آلمان و انگلستان، دیپلمات‌ها، کاپیتان تیم انگلستان ادی هاپگود و هم‌تیمی‌هایش را مجبور کردند تا برای ادای احترام درود نازی سر دهند؟


آیا می‌دانستید که : گیاه زعفران بومی ایران و هند است و در هیچ کشور عربی به صورت طبیعی نمی‌روید؟


آیا می‌دانستید که : سازهای ساخته شده به دست استرادیواریوس از باکیفیت‌ترین و گران‌قیمت‌ترین آلات موسیقی هستند؟


آیا می‌دانستید که : در سامانهٔ تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو از نویسه‌خوان نوری برای خواندن پلاک خودرو بهره برده می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : تیم ملی فوتبال انگلستان در جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶ مکزیک، دو بازیکن با نام گری استیونز داشت؟


آیا می‌دانستید که : تا سال ۱۹۸۶ بیش از یک میلیون نفر در شهرهایی معروف به شهر بستهٔ روسیه زندگی می‌کردند؟ مرز این شهرها به دلیل وجود نیروی نظامی و تأسیسات هسته‌ای بر روی خارجی‌ها بسته‌است؟


آیا می‌دانستید که : سوفیا کووالوسکایا با مطالعه مقاله‌هایی از معادلات دیفرانسیل و انتگرال که به‌جای کاغذ دیواری بر دیوار خانه‌شان چسبانده شده بود، با ریاضیات آشنا شد؟


آیا می‌دانستید که : اسب آبی نزدیک‌ترین خویشاوند به نهنگ‌ها و دلفین‌های کنونی است؟


آیا می‌دانستید که : رشد و گسترش تره‌بار رسمی موجب افزایش گوناگونی نژادی محصول‌ها می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : گرترود استاین ایجادگر اصطلاح نسل گمشده دانسته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : تاریخچه سوشی نشان می‌دهد که سوشی در آغاز روشی برای حفظ ماهی بوده‌ که در آسیای شرقی رواج داشته‌است و پس از راه یافتن به چین به فرهنگ غذایی کشور ژاپن وارد شده است؟


آیا می‌دانستید که : استن مورتنسن نخستین و تنها بازیکنی است که در جام حذفی فوتبال انگلستان به امتیاز هت تریک دست یافته است؟


آیا می‌دانستید که : مسلمانان چین برای نوشتن زبان ماندارین به خط عربی از شیوه‌ای به نام شیاو جینگ استفاده می‌کرده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : استودان سدلک، نیایشگاه کوچک کاتولیکی است که با بیش از ۴۰٬۰۰۰ استخوان انسان آراسته شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : در سال ۱۹۱۳ میلادی، آدولف هیتلر، لئون تروتسکی، ژوزف استالین و زیگموند فروید همگی در منطقه تاریخی مرکزی شهر وین زندگی می‌کردند؟


آیا می‌دانستید که : واندا لاندوسکا نخستین کسی بود که واریاسیون‌های گلدبرگ باخ را با هارپسیکورد اجرا و ضبط کرد؟
10:49 pm
رمان
رُمان یا داستان بلند (به انگلیسی :Novel)،(به فرانسوی: Nouvelle به‌معنای «جدید») متنی روایتگر و داستانی است که در قالب نثر نوشته می‌شود. در قرن هجدهم کلمهٔ «رمان» بیشتر برای اشاره به قصّه‌های کوتاه در مورد عشق و توطئه به کار می‌رفت. در ۲۰۰ سال اخیر رمان تبدیل به یکی از مهم‌ترین اشکال ادبی شده‌است.
کلمهٔ «رمان» از زبان فرانسوی وارد زبان فارسی شده‌است. رمان در فارسی قالب ادبی مدرنی به شمار می‌رود.






ریشه زبانی

رمان واژه ای فرانسوی است به معنای داستانی که به نثر نوشته شود و شامل اتفاقات و حوادثی ناشی از تخیل نویسنده باشد و آن، اقسامی دارد. رمان آموزشی که داستانی است شامل مطالب علمی، طبیعی و فلسفی، رمان پلیسی که داستانی حاکی از حوادث مربوط به دزدی، جنایت و کشف آن‌ها توسط کاراگاهان زبردست است، رمان تاریخی که داستانی است که اساس آن مبتنی بر وقایع تاریخی باشد و رمان عشقی که داستانی است که شالودهٔ آن بر عشق نهاده باشد.

رمان در زبان فارسی، مترادف نوول در زبان انگلیسی است. نوول به معنی نو، جدید، بدیع، رمان، داستان‌های کوتاه، کتاب داستان و داستان عشقی کوتاه آمده است. علت وارد شدن کلمهٔ رمان به جای کلمهٔ نوول به زبان فارسی را می‌توان در نزدیکی بیشتر ایرانیان متجدد و واردکنندهٔ محصولات فرهنگی به ایران، به زبان فرانسه دانست.



تاریخچه
در اصل کلمهٔ رمان، بیانگر زبان پیشین و عامیانهٔ فرانسویان بود که در مقابل زبان لاتین، زبان عالمانه و ادبی آن روزگار، قرار داشت. ضمنا به آثار ادبی منظوم از نوع داستان‌های تخیلی و ساختگی که به زبان رومیایی (رمان) کتاب شده بود نیز اطلاق می‌شود. نظیر رمان‌های حاوی اوضاع و احوال شوالیه‌ها و یا رمان‌های سازگار و متناسب با نزاکت و تعلیم و تربیت. رمان در مورد همهٔ آن چیزهایی گفته می‌شود که مربوط به تمدن، هنر و مخصوصا زبان‌های آن ردیف از کشورهایی است که از قرن پنجم تا قرن دوازدهم میلادی تحت سیطرهٔ مادی و معنوی رومی‌ها بودند. از میان زبان‌های رمان می‌توان فرانسوی، ایتالیایی، اسپانیایی، رومانیایی و پرتغالی را نام برد. در قرون وسطی رمان به زبان ادبی شمال فرانسه و از ۱۰۶۶ میلادی به زبان ادبی انگلستان نیز اطلاق می‌شده‌است. در نتیجه می‌توان گفت که از قرن ۱۲ میلادی به بعد، فرانسه شمالی و انگلستان زمینهٔ مساعدی را برای رشد و انتشار فرهنگ و تمدن فراهم آورده بودند که بیان ادبی دست اول آن زبان رمان و به صورت داستان‌سرایی و قصه‌گویی منظوم بود. بدین ترتیب نوع ادبی داستانی از آن‌جا که به زبان رمان نوشته می‌شود، به رمان معروف شد. در قرون وسطی داستان شهسوارانه مطلوب شمرده می‌شد (از همان نوع داستان‌های عیاری فارسی). در قرن شانزدهم رابله و سروانتس آن‌را به معنای کمابیش امروزی به کار بردند که در قرن هفدهم جا افتاد. سرانجام در قرن نوزدهم، رمان چه از نظر شمار آثار و چه از لحاظ زبان و ساختار، به اوج شکوفایی رسید. از این‌رو قرن نوزدهم را دورهٔ خاصی در تاریخ داستان‌نویسی در اروپا و مبدا اشاعهٔ آن در نقاط دیگر جهان می‌شناسند.



ساختار رمان
ساختار رمان ارتباط بین دو نظم است. نظم عددی صفحه‌ها و نظم زمانی وقایع. رمان به شکل کتاب است و از صفحه‌هایی تشکیل شده‌است که به ترتیب خوانده می‌شوند. ضمنا رمان روایتی است که از حوادثی که در طول زمان انجام می‌پذیرد. ساده‌ترین ساختار برای رمان، ساختاری است که در آن، هر دو نوع نظم بر هم منطبق شوند. یعنی اولین حادثه در کتاب، همان واقعهٔ مهمی است که پیش از همه روایت می‌شود. پیش از این هیچ حادثه‌ای آن‌قدر اهمیت ندارد که در بخش‌های بعدی کتاب بر آن تاکید شود. با پیشتر رفتن و ورق زدن کتاب، حوادث به ترتیب زمانی به دنبال هم می‌آیند و وقتی به صفحهٔ پایانی رسیدیم، آخرین رویداد مهم پایان می‌پذیرد. البته چنین ساختار ساده‌ای بسیار کم دیده می‌شود. اغلب اولین فصل کتاب شامل میانه یا پایان حادثه‌ای است و آخرین فصل میانه‌ای است که پایانش به تخیل خواننده واگذار شده‌است. گاهی ساختار بسیار پیچیده‌است. به طوری که وقایع رمان به طور مکرر از گذشته به آینده در حال نوسان است.



ضد رمان
«رمان نو» به آن‌چه در رمان سنتی معمولاً قهرمان و یا شخصیت (پرسوناژ) و روند منطقی سلسله حوادث داستان اطلاق می‌شود اعتقادی ندارد. بلکه به روان‌کاوی جنبه‌های غیرعادی و نقاط تاریک شخصیت انسان می‌پردازد. شخصیت داستان هویت خاصی ندارد، تبدیل می‌شود یک حرف اول اسم یا یک ضمیر شخصی مذکر و مونث. در رمان کلاسیک ماجرا با درک دنیایی نظم یافته مطابقت دارد، ولی در رمان نو داستان در هم می‌ریزد. رمان نو به ویژه هرگونه اشتغال ذهنی ایدئولوژیک را دور می‌ریزد. به نظر رب گری‌یه، انتقال یک اندیشه، به کارگیری قالب سنتی را ایجاب می‌کند. در رمان نو، نه جذابیت موضوع برای نویسنده اهمیت دارد، نه تسلسل منطقی حوادث و نه شخصیت‌های داستان. موضوع فقط قالبی است برای بازنمایاندن سلسله حوادثی که ممکن است هیچ ربطی به هم نداشته باشند و شخصیت‌ها، نظیر رهگذرانی هستند که از خیابان یا کوچه‌ای می‌گذرند.



رمان مدرن
رمان‌نویسان خود محصول دوره و زمانه و جامعه‌ای هستند که در آن زندگی می‌کنند.. این گفته روشن می‌کند که با تغییرات جامعه، رمان نیز تغییر می‌کند و شکل تازه‌ای به خود می‌گیرد. کارلوس فوئنتس در آغاز مقالهٔ سروانتس و نقد خواندن می‌گوید: «اگر از من بپرسند عصر جدید از چه زمانی آغاز شد، می‌گویم از آن زمانی که دن کیشوت لامانچا در سال ۱۶۰۵ میلادی دهکدهٔ خود را ترک گفت، به میان دنیا رفت و کشف کرد که دنیا به آن‌چه او درباره‌اش خوانده، شباهتی ندارد».به عبارتی، دن کیشوت همان من تنها یا انسان مدرنی است که از نیروهای غیر بشری و حمایت‌های اساطیری بهره‌ای ندارد و خود باید به تنهایی به مبارزه با دنیایی برخیزد که با او بیگانه‌است. در حالی که در حماسه‌ها و رمانس‌ها و داستان‌های پهلوانی اگر دقت کنیم، می‌بینیم که آشیل و ادیپوس یونانی، جهان را همان‌طور تفسیر می‌کنند که آرتورشاه انگلیسی و رولان فرانسوی. اینان در آن‌چه می‌بینند تردید نمی‌کنند و به حقیقتی یگانه باور دارند. آلخوکار پانتیه می‌گوید: «سروانتس «من» جدیدی ابداع می‌کند» و اکتاویو پاز در تعریف ادبیات جدید می‌گوید: «ادبیات جدید هم مثل ادبیات گذشته از قهرمانان و اوج و فرود آنان می‌گوید اما آنان را تحلیل هم می‌کند. دن کیشوت، آشیل نیست؛ او در بستر مرگ سخت به کند و کاو در وجدان خود می‌پردازد». به زبان دیگر، رمان مدرن غربی مبتنی بر اندیشه‌های اومانیستی پس از رنسانس است در واقع از دن کیشوت به بعد است که همزمان با کشفیات جدید در علم و جنبش‌هایی نظیر دین‌پیرایی تقابل انسان با گذشتهٔ خویش آغاز می‌شود و فرزندان این زمانه، رمان مدرن می‌نویسند.



شاخصه‌های رمان مدرن
مهمترین مولفه‌های رمان مدرن از دیدگاه فلسفی هنر عبارتند از: بحران واقع‌نمایی، مرکزیت‌زدایی، آشنایی زدایی، انزوا و ابهام معنایی. از نظر صوری نیز رمان مدرن با قهرمان سنتی، طرح قصه و راوی المپی وداع می‌گوید. کنراد کنست فقدان فضای معنوی و تجلی ارزش‌های اخلاقی را مهم‌ترین شاخصهٔ رمان مدرن می‌داند و معتقد است این رمان‌ها از نظر حال و هوا بسیار متشنج و دارای تضاد هستند. دیگر عبارتی از انجیل و ایمان به انسانیت، که تغییری نکرده باشد، در میان این منجلاب هزل و غرائز پست پیدا نمی‌شود. انسان‌ها به عنوان افرادی نفرت‌انگیز، به عنوان دنباله‌روهایی متوسط، مدیران تازه به دوران رسیده، متقلب و عیاش، شکنجه‌گر و قربانیان دست‌بسته نشان داده می‌شوند.





خواننده و رمان

ویرجینیا وولف می‌گوید: «نخستین گام در عمل خواندن رمان، یعنی تاثیرپذیری تا بیشترین درک، تنها نیمی از فرایند خواندن است. اگر قرار است تا حداکثر لذت را از رمان ببریم، باید به دنبال نیم دیگر باشیم. البته نه با عجله و فوری: منتظر شوید تا غبار خواندن بخوابد، کشمکش و دودلی فرو بنشیند؛ قدم بزنید، صحبت کنید، گلبرگ‌های خشکیدهٔ گلی را بچینید و یا بخوابید. آن‌وقت است که ناگهان بدون ارادهٔ ما، کتاب به سمت ما برمی‌گردد.» رمان مفهومی ذهنی و انتزاعی است. یعنی رمان مبین مفهومی ذهنی است که در نتیجهٔ خواندن رمان‌های بسیار متعدد و کاملا متفاوت شکل گرفته‌است. پس هرگاه سخن از رمان به میان می‌آوریم، لاجرم تعریفی را تعمیم می‌دهیم که هر قدر از بررسی داستان‌های خاص بیشتر فاصله بگیرد، به همان میزان جالب توجه‌تر و کم معناتر می‌شود. در واقع رمان یا رمانس بدون شرکت خواننده و سعی او در تکمیل اثر، هستی نمی‌یابد. به عبارت دیگر تا زمانی که خواننده نتواند یا نخواهد داستان را بر اساس اشاره‌های نویسنده در ذهنش بیافریند، خواندن واقعی صورت نمی‌گیرد. در این صورت، خود داستان خوانده نمی‌شود، بلکه مطالبی دربارهٔ آن خوانده می‌شود. خواندن، هنر خلاقی است و دارای همان شرایط و محدودیت‌هایی است که هر بینندهٔ آثار هنری با قوهٔ خیال خود یک قطعه سنگ، رنگ‌های روی بوم، صدا و سایر چیزهایی را که به خودی خود کاملا بی‌معنا هستند، به اثری صوری و معنادار تبدیل می‌کند. معنی حاصل را تخیل ناشی از نمادها خلق می‌کند و این تخیل باید ابتدا در زمینهٔ کاربرد و معنی نظامی نمادین، فرهیخته باشد. درست همان‌گونه که خود هنرمند فرهیخته شده‌است. خواننده شاید تصور کند که کاملا پذیرا و فاقد قوهٔ تشخیص است و بکوشد تا بدون هرگونه قضاوت و یا دخالتی، دست به تجربه‌ای بزند؛ اما در واقع او مشغول عمل خلاق بسیار فعال و پیچیده‌ای است و دلیل بی‌توجهی او این است که بخش اعظم این عمل در ضمیر ناخودآگاه روی می‌دهد.

برخی از رمان‌های مهم غربی (قرن بیستم) عبارت‌اند از:

اولیس نوشته جیمز جویس
گتسبی بزرگ نوشته اف. اسکات فیتزجرالد
سیمای مرد هنرمند در جوانی نوشته جیمز جویس
لولیتا نوشته ولادیمیر ناباکوف
دنیای قشنگ نو نوشته آلدوس هاکسلی
خشم و هیاهو نوشته ویلیام فاکنر
ظلمت در نیمروز نوشته آرتور کوستلر
خوشه‌های خشم نوشته جان اشتاین‌بک
۱۹۸۴ (کتاب) نوشته جورج اورول
به سوی فانوس دریایی نوشته ویرجینیا وولف
سلاخ‌خانه شماره پنج نوشته کورت وانگات
ناتور دشت نوشته جی. دی. سالینجر




رمان فارسی

در حقیقت رمان فارسی با رمان سرگذشت حاجی بابای اصفهانی، به قلم میرزا حبیب اصفهانی آغاز می‌شود. این رمان سرشار است از حقایق تاریخی و اجتماعی عصر قجر، لطایف و بدایع، آداب و رسوم و عقاید ایرانیان و شیوهٔ مملکت‌داری حکام قاجار. محمدتقی بهار می‌گوید: «این رمان به عنوان شاهکار قرن سیزدهم ادبیات فارسی شناخته می‌شود».
ساعت : 10:49 pm | نویسنده : admin | مطلب بعدی
یکی بود یکی نبود | next page | next page