آیا می‌دانستید که : صورت فلکی قطب‌نما یادآور شکل قطب‌نمای کشتی است؟





آیا می‌دانستید که : ارنست یاکوب کریستوفل معروف به پدر آلمانی نابینایان ایران، با یادگیری زبان ترکی و ارمنی و فارسی، الفبای نابینایان را برای ایرانیان و ارامنه ابداع کرد؟


آیا می‌دانستید که :با اینکه کارل دونیتس هرگز رسماً به حزب نازی نپیوسته بود، پس از خودکشی هیتلر، بیست روز جانشین وی در دولت فلنسبورگ آلمان بود؟


آیا می‌دانستید که : مهم ترین چیز در بدست آوردن اصطکاک میان دو جسم، ضریب اصطکاک میان آن‌ها است؟


آیا می‌دانستید که : توتمس یکم نخستین فرعونی بود که در درهٔ پادشاهان به خاک سپرده شد؟


آیا می‌دانستید که : بسیاری از قوطی‌های بسته‌بندی از فولاد ساخته شده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : فولک متال گونه‌ای از موسیقی دث متال است که خاستگاه آن اسرائیل بوده و سنت‌های یهود بر آن تاثیر گذاشته‌است؟


آیا می‌دانستید که : زمانی مانیومنت ولی به امید یافتن معدن اورانیم حفاری شد؟


آیا می‌دانستید که : ماهی چشم‌سبز به تنهایی اندام جنس نر و ماده را در خود دارد به عبارت دیگر جانوری نر-ماده است؟


آیا می‌دانستید که : کاخ دلمه‌باغچه از سال ۱۸۵۳ تا ۱۹۲۳ میلادی، مرکز اجرایی امپراتوری عثمانی بوده‌است؟


آیا می‌دانستید که : گیاه جگرواش در پزشکی باستان، در دوران جالینوس و دیوسکوریدس، برای درمان بیماری‌های کبدی به کار می آمده‌است؟


آیا می‌دانستید که : زبان ونتی که مردمان پیرامون ونیز ایتالیا از سخنوران آن‌اند، در اصل از گویش‌های گرفته شده از زبان ایتالیایی نیست؟


آیا می‌دانستید که : هنگ کنگ از یک شبه جزیره و ۲۳۶ جزیره ساخته شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : یوگینی یفتوشنکو، شاعر نامدار اهل روسیه به دلیل کارهای ضد استالینی‌اش در یادها مانده‌است؟


آیا می‌دانستید که : بزرگترین تلسکوپ نیم‌کرهٔ جنوبی، تلسکوپ بزرگ آفریقای جنوبی است؟


آیا می‌دانستید که : چسبندگی سلول محصول پیوندهای پروتئینی است؟


آیا می‌دانستید که : جاستین بیبر، در سال ۲۰۰۷ با قرار دادن ویدئوهایی از خواندن خود در یوتیوب معروف شد. او یکی از صد شخصیت مشهور سال ۲۰۱۲ است؟


آیا می‌دانستید که : کبیسه، در اصطلاح سال کبیسه از ریشه کبس به معنی پرکردن چاه با خاک می‌آید؟


آیا می‌دانستید که : مغولان در حمله به ایران پس از قتل‌عام مردم نیشابور شهر را به آتش کشیده، هفت روز بر آن آب بستند و سپس بر ویرانه‌های آن جو کاشتند؟


آیا می‌دانستید که : بیشتر کارهای لئوناردو فیبوناتچی برگرفته از دستاوردهای ریاضی‌دان‌های مسلمان به خصوص خوارزمی، ابوکامل و کرجی است؟


آیا می‌دانستید که : سه عضو گروه دیکسی چیکس پس از مخالفت با حمله نظامی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیمی از طرفدارانشان را از دست دادند و از سوی افراد ناشناس تهدید به مرگ شدند؟


آیا می‌دانستید که : پس از آنکه استیو جابز در سال ۱۹۸۵ از مدیریت شرکت اپل که خود بنیانگذار آن بود کنار گذاشته شد، شرکت نکست را تأسیس کرد و با خرید این شرکت توسط اپل در سال ۱۹۹۶ وی دوباره به اپل بازگشت؟


آیا می‌دانستید که : یکی از دلایلی که سلطان محمود در زمان فرمانروایی سیده خاتون به ری حمله نکرد این بود که سیده به او گفته بود: «اگر من تو را بشکنم، به همه عالم نویسم که سلطان محمود را بشکستم و اگر تو مرا بشکنی، شکستن زنی بس فخر نباشد؛ گویند که سلطان محمود زنی را بشکست»؟


آیا می‌دانستید که : جیمز وات نه موتور بخار را اختراع کرد و نه از حرکت در کتری در حال جوشیدن برای این کار الهام گرفت بلکه او نخستین موتور بخار تجاری را با توسعه و بهبود موتور بخار نیوکامن ساخت و موتور ساخته‌شده توسط او بعدها بسیار مشهور شد؟


آیا می‌دانستید که : آفتاب‌گردان‌های گل‌دار خورشید را در آسمان دنبال نمی‌کنند. سر این گیاه‌ها تمام روز روبه یک جهت (معمولا شرق) باقی می‌ماند. البته در یکی از مرحله‌های اولیه رشد آن‌ها غنچه‌ها آفتاب را دنبال می‌کنند و قرار گرفتن همهٔ آفتاب‌گردان‌ها در یک جهت در زمان رشد کامل به همین دلیل است؟


آیا می‌دانستید که : کوچولوی چشم آبی نام یک گل وحشی معروف در کالیفرنیا است که یکی از گونه‌های آن هم سفید رنگ است؟


آیا می‌دانستید که : فنی کراسبی با اینکه نابینا بود بیش از ۸٬۰۰۰ سرود روحانی نوشت؟


آیا می‌دانستید که : روباه سرخ جانوری است که در هر چهار قاره کرهٔ زمین پراکنده‌است؟


آیا می‌دانستید که : ارنست دوشن، توان پادزیستی پنی‌سیلین را ۳۲ سال پیش از الکساندر فلمینگ شناسایی کرده بود؟


آیا می‌دانستید که : لینا مدینا جوان‌ترین مادر در تاریخ پزشکی است که در پنج سالگی صاحب فرزند پسری شد؟


آیا می‌دانستید که : کرج یکی از کلان شهرهای ایران و مرکز استان البرز، مدتی جزء مازندران و زمانی بخشی از ری و گاهی از روستاهای طالقان یا شهرستانک محسوب می‌شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : در قرن چهارم ه‌ق مردآویج زیاری قصد داشت بغداد را بگیرد، خلافت را براندازد، پادشاهی ایرانیان را دوباره برقرار سازد و خود را شاهنشاه بنامد. اما سرانجام در سال ۳۲۳ توسط غلامان خود در گرمابه به قتل رسید؟


آیا می‌دانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمان‌خراش کشور سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : نوکتورن قطعه‌ای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : غیاث‌الدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : کلیله و دمنه مجموعه داستان‌هایی به زبان سانسکریت است که قهرمانان آن حیواناتند و در حدود سال ۲۰۰ پیش از میلاد حکایت شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : جایزه ایگ‌نوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : کیسه خودکشی وسیله‌ای برای خودکشی بدون درد است؟


آیا می‌دانستید که : اف-۱۴ تام‌کت‌های ایران تنها نمونه جنگنده‌های اف-۱۴ تام‌کت هستند که بجز نیروی هوایی آمریکا کشور دیگری امکان استفاده عملیاتی از آنها را پیدا کرده است؟


آیا می‌دانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمان‌خراش کشور سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : نوکتورن قطعه‌ای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : غیاث‌الدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : جایزه ایگ‌نوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : کیسه خودکشی وسیله‌ای برای خودکشی بدون درد است؟


آیا می‌دانستید که : اسپهبد خورشید زمانی که شنید خاندان وی توسط منصور عباسی به اسارت گرفته شده‌اند، تاب نیاورده و با نوشیدن زَهر، خودکشی کرد؟


آیا می‌دانستید که : در تایوان، روز معلم برابر با ۲۸ سپتامبر، یک جشن ملی و تعطیلی رسمی است؟


آیا می‌دانستید که : اشغال ایران در جنگ جهانی دوم با حمله نیروهای بریتانیا به جنوب و غرب و نیروهای شوروی به شمال و شرق ایران آغاز شد؟


آیا می‌دانستید که : کرج ابودلف شهری تاریخی و آباد میان اراک و بروجرد بوده است که امروزه محل قطعی آن مشخص نیست؟


آیا می‌دانستید که : آتش خاموش نخستین مجموعه داستانی به زبان فارسی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شده است؟


آیا می‌دانستید که : هندی بمبئی نیم‌زبانی بومی بمبئی و آمیخته‌ای از زبان‌های انگلیسی، مراتی، گجراتی و چند زبان دیگر است؟


آیا می‌دانستید که : فهرست پادشاهان تورین طوماری پاپیروسی از مصر باستان و دربردارندهٔ نام فرعون‌ها و خدایانی است که تا پیش از رامسس دوم بر نیل فرمانروایی کرده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : عروس دریایی یال‌شیری بزرگ‌ترین گونه عروس دریایی شناخته شده در جهان است؟


آیا می‌دانستید که : آنتوان سوروگین عکاس تصاویر موجود از میرزا رضای کرمانی، پس از قتل ناصرالدین شاه بود؟


آیا می‌دانستید که : هاری یک بیماری ویروسی کشنده است و تاکنون تنها ۶ انسان از این بیماری جان سالم به‌در برده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : حسن باقری با ۲۷ سال سن، جوان‌ترین فرماندهٔ ایرانی در دوران جنگ ایران و عراق بود؟


آیا می‌دانستید که : نورشناخت کوانتومی شاخه‌ای از فیزیک است که به مطالعه نور در محدودهٔ مکانیک کوانتوم می‌پردازد؟


آیا می‌دانستید که : پدیدهٔ موج عظیم در جنوبی‌ترین نقطهٔ آفریقا در نزدیکی دماغهٔ آگولاس، به فراوانی دیده می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : اندکی پس از جنگ جهانی دوم، در دوران کمونیسم در لهستان، صحبت کردن به زبان ویلامووی ممنوع بود و اکنون، در حدود ۷۰ نفر از سخنوران این زبان باقی مانده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : فیلم دنیای آب از نگاه بازگشت سرمایه و میزان فروش، یک شکست بزرگ بود؟


آیا می‌دانستید که : صد سال تنهایی یکی از شاهکارهای گابریل گارسیا مارکز دانسته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : در سدهٔ شانزدهم میلادی، اسپانیایی‌ها صلیبی را بر لبهٔ دهانهٔ آتشفشان ماسایا نصب کردند تا شیطان را فراری دهد؟


آیا می‌دانستید که : خلیج فارس پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید؟


آیا می‌دانستید که : گنجینه‌ای از آثار مهم هنرمندان معاصر غرب، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به انبار زیرزمین موزه هنرهای معاصر تهران منتقل شد؟


آیا می‌دانستید که : بنیاد فرهنگ ایران، نهادی پژوهشی بود که برای پاس‌داری، گسترش، و پیش‌برد زبان پارسی در مهر ماه ۱۳۴۳ خورشیدی بنیان شد؟


آیا می‌دانستید که : هیو هفنر، قبر مجاور مریلین مونرو را به مبلغ ۷۵ هزار دلار خریده‌است؟


آیا می‌دانستید که : بیش از نیمی از مردم دنیا آلوده به باکتری هلیکوباکتر پیلوری هستند؟


آیا می‌دانستید که : بر اساس نظریه نسبیت عام، علاوه بر جرم، حضور انرژی، تکانه و تنش نیز می‌تواند منشأ گرانش باشد؟


آیا می‌دانستید که : میرزا محمد اخباری مدعی بود که می‌تواند سرِ پاول سیسیانوف را به تهران حاضر سازد؟ وی در شاه‌عبدالعظیم به چله‌نشینی پرداخت و پیش از پایان روز چهلم سر سیسیانوف را نزد فتحعلی‌شاه آوردند؟


آیا می‌دانستید که : ماجرای ایران–کنترا پس از رسوایی واترگیت بزرگ‌ترین رسوایی سیاسی در آمریکا است؟


آیا می‌دانستید که : واشینگتن، دی. سی. بر روی زمین اهدایی ایالت مریلند بنا شده است؟


آیا می‌دانستید که : جنگ قره‌باغ منجر به اعلام استقلال از سوی جمهوری قره‌باغ در سال ۱۹۹۲ شد؟


آیا می‌دانستید که : کلنل احمد نخجوان نخستین خلبان ایران و نیروی هوایی شاهنشاهی بود؟


آیا می‌دانستید که : برادران اردلان، سه چهره سیاسی اواخر دوره قاجار و دوران پهلوی بودند که هریک به‌تنهایی نقش مهمی در تاریخ معاصر ایران بازی کرده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : نبرد کورسک بزرگ‌ترین نبرد تانک‌ها در طول تاریخ نظامی به شمار می‌رود؟


آیا می‌دانستید که : مارگارت باندفیلد نخستین وزیر زن در تاریخ بریتانیا بود؟


آیا می‌دانستید که : دلفین‌ها می‌توانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟


آیا می‌دانستید که : حاجی علی هنرمند مصری مقیم آمریکا بود که به خاطر مهار و کنترل قی و پس‌زنش مایعات درون دهانش مشهور بود؟


آیا می‌دانستید که : در پی حمله به بندر پرل هاربر توسط هواپیماهای جنگنده امپراتوری ژاپن، ایالات متحده آمریکا ناچار شد رسماً وارد کارزار جنگ جهانی دوم شود؟


آیا می‌دانستید که : نام کامل پیانو، پیانو فورته می‌باشد، که از پیانو به معنای ملایم و فورته به معنای رسا تشکیل شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : کیسه‌داران بچه‌های خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا می‌آورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟


آیا می‌دانستید که : ابراهیم گلستان نخستین کارگردان ایرانی است که برنده جایزه‌ای بین‌المللی شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : کیسه‌داران بچه‌های خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا می‌آورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟


آیا می‌دانستید که : دلفین‌ها می‌توانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟


آیا می‌دانستید که : هر روز در قرن ۲۱ام حدود ۰ تا ۲ میلی‌ثانیه طولانی‌تر از روزهای قرن ۱۹ام است؟


آیا می‌دانستید که : گل‌مور درختی بومی ماداگاسکار است که برای گل‌های قرمز و نارنجیش شناخته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : سه مومیایی از مردان نمکی کشف شده در معدن چهرآباد استان زنجان مربوط به زمان هخامنشیان (حدود ۴۰۰ پیش از میلاد) هستند؟


آیا می‌دانستید که : فرانتز لیست قطعهٔ لا کامپانلا را بر اساس موومان سوم از کنسرتو ویولن شماره ۲ نیکولو پاگانینی نوشته است؟


آیا می‌دانستید که : نخستین مجموعه کتاب کتابخانهٔ عمومی شیکاگو، مجموعه‌ای ۸۰۰۰ تایی از کتاب‌های انگلیسی بود که پس از آتش‌سوزی ۱۸۷۱ میلادی به این کتابخانه هدیه داده شده بود؟


آیا می‌دانستید که : لوچیانو پاواروتی نخستین موسیقیدان معاصر خارجی بود که پس از مرگش مراسم بزرگداشتی در ایران برای او برگزار شد؟


آیا می‌دانستید که : قوی شیپورچی بزرگ‌ترین پرندهٔ آبزی جهان و بومی آمریکای شمالی است؟


آیا می‌دانستید که : جدال براؤر و هیلبرت از مهم‌ترین منازعه‌های درونی ریاضیات در قرن بیستم بود که آلبرت اینشتین آن را به جدال قورباغه و موش تشبیه کرده بود؟


آیا می‌دانستید که : در حدود ۴۰۰۰ کرگدن هندی در دنیای وحش باقی مانده‌است؟


آیا می‌دانستید که : بی‌بی‌خانم استرآبادی از نخستین زنان طنزنویس ایرانی بود که معایب الرجال را در سال ۱۳۱۲ قمری در پاسخ به تأدیب النسوان نوشت؟


آیا می‌دانستید که : نسترن گیاهی بود که در دوران جنگ جهانی دوم در باغ‌های پیروزی آمریکا کاشته می‌شد؟


آیا می‌دانستید که : ابرقارهٔ پانوتیا در حدود ۵۰ میلیون سال عمر کرد و پس از آن به چهار قاره تقسیم شد؟


آیا می‌دانستید که : همهٔ پنج فیلمی که جان کزال در آن‌ها بازی کرده‌است، برای جایزهٔ اسکار بهترین فیلم نامزد شده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : موزه پرگامون برلین، دروازه ایشتار بابل را دربردارد؟


آیا می‌دانستید که : رابرت آدلر مخترع نخستین کنترل از راه دور کارای تلویزیون است؟
آیا می‌دانستید که : سخت‌پوستی به نام خرخاکی غول در اعماق اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک زندگی می‌کند و می‌تواند تا ۷۰ سانتی‌متر رشد کند؟


آیا می‌دانستید که : ریال از واژهٔ اسپانیایی "real" وارد فارسی شده‌است که هم به معنای «شاهی» و هم نام سکهٔ نقره رایج در آن کشور بوده است؟


آیا می‌دانستید که : کالکوزیت از مهم‌ترین سنگ معدن‌های مس است که روزگاری در معدن‌های کورن‌وال انگلستان به فراوانی یافت می‌شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : آلمان‌ها در هر روز، نزدیک به ۴۰۰ تن کباب ترکی می‌خورند؟


آیا می‌دانستید که : محمد بهمن‌بیگی بنیان‌گذار آموزش عشایری در ایران بود؟


آیا می‌دانستید که : هیپوکالمی یا همان کمبود پتاسیم در بدن، می‌تواند از اثرهای جانبی مصرف برخی داروها باشد؟


آیا می‌دانستید که : پرچم کشور هند، تیرانگا نام دارد؟


آیا می‌دانستید که : دریاچهٔ ارومیه بزرگ‌ترین دریاچهٔ ایران و آنقدر شور است که نمی‌تواند زیستگاه ماهی باشد؟


آیا می‌دانستید که : گفته‌های هرودوت دربارهٔ کمبوجیهٔ دوم و کشتن گاو آپیس توسط وی، نادرست بوده و با تحقیقات باستان‌شناسی همخوانی ندارد؟


آیا می‌دانستید که : برج کلیسای اولم با ارتفاع ۱۶۱ متر بلندترین برج کلیسا در جهان است؟


آیا می‌دانستید که : برتون ریکتر و ساموئل چائو چونگ تینگ بخاطر کشف ذره سای، جایزه نوبل فیزیک را در سال ۱۹۷۶ دریافت کردند؟


آیا می‌دانستید که : خیابان جردن تهران به افتخار ساموئل مارتین جردن، بانی و سازنده کالج آمریکایی تهران (بعدها دبیرستان البرز) نامگذاری شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : هتل سِوُی لندن، نخستین هتل مجلل بریتانیا بود که امکاناتی نظیر حمام خصوصی، آب سرد و گرم دائمی و آسانسور برقی را ارائه می‌کرد؟


آیا می‌دانستید که : پس از کشف اریس در سال ۲۰۰۵، مدتی آن را سیاره دهم منظومه شمسی می‌نامیدند اما اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی در سال ۲۰۰۶ اریس را در گروه سیاره‌های کوتوله قرار داد؟


آیا می‌دانستید که : دایناسور کریولوفوساروس، به صورت غیررسمی الویسور خوانده می‌شود چون تاج عجیبی در بالای سرش بوده‌است و چهره‌اش فرد را به یاد مدل موی پمپادور الویس پریسلی می‌اندازد؟


آیا می‌دانستید که : توکن امنیتی می‌تواند علاوه بر کلید رمز، داده‌های زیست‌سنجشی را هم ذخیره کند؟


آیا می‌دانستید که : سیگار نام دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان لامرد در جنوب استان فارس است؟


آیا می‌دانستید که : فرودگاه بین‌المللی کفلاویک، بزرگ‌ترین فرودگاه ایسلند است؟


آیا می‌دانستید که : کاشیما آنتلرز باشگاه فوتبال ژاپنی است که در جی‌لیگ بازی می‌کند؟


آیا می‌دانستید که : امپراتور چینزونگ، آخرین امپراتور سونگ شمالی بود؟


آیا می‌دانستید که : در عددنویسی مصری برای ۱۰۰٬۰۰۰ در خط هیروگلیف نماد یک نوزاد قورباغه یا قورباغه انتخاب شده بود؟


آیا می‌دانستید که : در دوران پارینه‌سنگی ژاپن می‌توان نمونه‌هایی از ابزارهای سنگی صیقل خورده را یافت که پیشینهٔ آن‌ها به ۳۰٬۰۰۰ سال پیش از میلاد باز می‌گردد؟ (در تصویر، موزه باستان‌شناسی استان هیوگو)


آیا می‌دانستید که : رئیس انجمن شرکت‌های اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : جنبش حقوق زنان در ترکیه از زمان امپراتوری عثمانی و جنگ جهانی اول شکل گرفته‌است؟


آیا می‌دانستید که : یولیوس شرک عضو اس‌اس و رانندهٔ شخصی آدولف هیتلر بود که در مراسم خاکسپاریش در سال ۱۹۳۶، هیتلر شخصاً در ستایش او سخنرانی کرد؟


آیا می‌دانستید که : تمساح نیل بزرگترین تمساح آفریقا است؟


آیا می‌دانستید که : شرکت ایتالیایی لامبورگینی از سال ۱۹۹۸ تابع شرکت آلمانی آئودی می‌باشد که خود تابع شرکت فولکس‌واگن است؟


آیا می‌دانستید که : پل رانی پیش از آنکه به باشگاه فوتبال لیدز یونایتد بپیوندد مکانیک بوده‌است؟


آیا می‌دانستید که : رئیس انجمن شرکت‌های اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟


آیا می‌دانستید که : خشخاش در حدود ۳۴۰۰ سال پیش از میلاد در جنوب میان‌رودان کشت می‌شده است؟


آیا می‌دانستید که : شیر آمریکایی خویشاوند نزدیک شیر غارنشین اروپایی است که از طریق تنگهٔ برینگ به آلاسکا آمده‌است؟


آیا می‌دانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟


آیا می‌دانستید که : آلا پوگاچوا خواننده و هنرپیشهٔ روس است که فعالیت هنریش را در سال ۱۹۶۵ آغاز کرد و تا سال ۱۹۹۷ بیش از ۲۵۰ میلیون نسخه از آثارش را به فروش رساند؟


آیا می‌دانستید که : در یونان باستان از پیاله برای ساغرریزی استفاده می‌شده است؟


آیا می‌دانستید که : دولت فدرال آمریکا در سال ۱۷۹۲ مثلث ایری را به پنسیلوانیا فروخت تا آن ایالت به دریاچه ایری دسترسی داشته باشد؟


آیا می‌دانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آب‌های پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟


آیا می‌دانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آب‌های پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟


آیا می‌دانستید که : پنیر گلاستر از آمیختن شیر سحرگاه و شامگاه گاوهای گلاستر فراهم می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : در سال ۱۹۳۸ در نبرد میان تیم‌های ملی فوتبال آلمان و انگلستان، دیپلمات‌ها، کاپیتان تیم انگلستان ادی هاپگود و هم‌تیمی‌هایش را مجبور کردند تا برای ادای احترام درود نازی سر دهند؟


آیا می‌دانستید که : گیاه زعفران بومی ایران و هند است و در هیچ کشور عربی به صورت طبیعی نمی‌روید؟


آیا می‌دانستید که : سازهای ساخته شده به دست استرادیواریوس از باکیفیت‌ترین و گران‌قیمت‌ترین آلات موسیقی هستند؟


آیا می‌دانستید که : در سامانهٔ تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو از نویسه‌خوان نوری برای خواندن پلاک خودرو بهره برده می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : تیم ملی فوتبال انگلستان در جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶ مکزیک، دو بازیکن با نام گری استیونز داشت؟


آیا می‌دانستید که : تا سال ۱۹۸۶ بیش از یک میلیون نفر در شهرهایی معروف به شهر بستهٔ روسیه زندگی می‌کردند؟ مرز این شهرها به دلیل وجود نیروی نظامی و تأسیسات هسته‌ای بر روی خارجی‌ها بسته‌است؟


آیا می‌دانستید که : سوفیا کووالوسکایا با مطالعه مقاله‌هایی از معادلات دیفرانسیل و انتگرال که به‌جای کاغذ دیواری بر دیوار خانه‌شان چسبانده شده بود، با ریاضیات آشنا شد؟


آیا می‌دانستید که : اسب آبی نزدیک‌ترین خویشاوند به نهنگ‌ها و دلفین‌های کنونی است؟


آیا می‌دانستید که : رشد و گسترش تره‌بار رسمی موجب افزایش گوناگونی نژادی محصول‌ها می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : گرترود استاین ایجادگر اصطلاح نسل گمشده دانسته می‌شود؟


آیا می‌دانستید که : تاریخچه سوشی نشان می‌دهد که سوشی در آغاز روشی برای حفظ ماهی بوده‌ که در آسیای شرقی رواج داشته‌است و پس از راه یافتن به چین به فرهنگ غذایی کشور ژاپن وارد شده است؟


آیا می‌دانستید که : استن مورتنسن نخستین و تنها بازیکنی است که در جام حذفی فوتبال انگلستان به امتیاز هت تریک دست یافته است؟


آیا می‌دانستید که : مسلمانان چین برای نوشتن زبان ماندارین به خط عربی از شیوه‌ای به نام شیاو جینگ استفاده می‌کرده‌اند؟


آیا می‌دانستید که : استودان سدلک، نیایشگاه کوچک کاتولیکی است که با بیش از ۴۰٬۰۰۰ استخوان انسان آراسته شده‌است؟


آیا می‌دانستید که : در سال ۱۹۱۳ میلادی، آدولف هیتلر، لئون تروتسکی، ژوزف استالین و زیگموند فروید همگی در منطقه تاریخی مرکزی شهر وین زندگی می‌کردند؟


آیا می‌دانستید که : واندا لاندوسکا نخستین کسی بود که واریاسیون‌های گلدبرگ باخ را با هارپسیکورد اجرا و ضبط کرد؟
8:14 am

تاریخچه رمان در ایران

این نوع ادبی داستان و داستان‌نویسی بر اثر توسعهٔ ارتباط ایران و اروپا در زبان فارسی پدید آمده‌است. و داستان‌نویسی به شیوهٔ امروزی در کشورهای عربی، ترکیه، ایران و هندوستان کمابیش همزمان و در اواخر نیمهٔ دوم قرن نوزدهم باب شده‌است.





از موجبات و مقدمات پیدایش رمان در زبان فارسی می‌توان به ورود صنعت چاپ، تاسیس مطبوعات و ترجمه از زبان‌های اروپایی که تحت تاثیر زبان فرانسه و بعدها تحت تاثیر زبان‌های روسی و انگلیسی بوده‌است، اشاره کرد. از رمان‌های این دوره می‌توان به امیرارسلان نامدار، کتاب احمد (نوشتهٔ طالبوف) و سیاحت‌نامه ابراهیم بیگ اشاره کرد. داستان فارسی امروزی از آغاز قرن بیستم رواج یافت. گرایش‌های ملی‌گرایانه و جست و جوی اساطیر کهن بر داستان‌نویسی این دوره تاثیر گذاشته‌است. در این رابطه می‌توان به آثاری همچون شمس و طغرا، عشق و سلطنت، دام‌گستران، لازیکا، دلیران تنگستان، تهران مخوف، هما، پریچهر، زیبا، جنایات بشر یا آدم فروشان قرن بیستم، دارالمجانین و دسیسه اشاره کرد.



رمان مدرن در ایران

رمان مدرن در ایران با صادق هدایت (بوف کور) آغاز می‌شود. سپس با صادق چوبک (سنگ صبور) و هوشنگ گلشیری (شازده احتجاب) ادامه می‌یابد. جریان مدرنیسم پس از پیروزی انقلاب به حاشیه رانده شد و یک دهه بعد دوباره اقبال بدان افزون گردید. هوشنگ گلشیری موثرترین تئوریسین رمان مدرن بعد از انقلاب است که چه با آثار خود چون رمان‌های آیینه‌های دردار و جن‌نامه و چه با درس‌های داستان‌نویسی خود، برخی نویسندگان جوان را به این مسیر سوق داد. رمان‌های نوشدارو (علی موذنی، ۱۳۷۰)، سمفونی مردگان (عباس معروفی، ۱۳۶۸)، نقش پنهان (محمد محمدعلی، ۱۳۷۰)، نیمهٔ غایب (حسین سناپور، ۱۳۷۸) و دل دل‌دادگی (شهریار مندنی‌پور، ۱۳۷۷) از جمله نمونه‌های برجسته رمان مدرن در این دوره هستند.

رمان مدرن فارسی پس از انقلاب عمدتا به نقد وضعیت فرهنگی و سیاسی موجود در جامعه می‌پردازد. رویکرد اصلی جریان مدرن، همچون رئالیست‌های سنتی رویکردی انتقادی است با این تفاوت که موضوع انتقاد آنان نه نظام سلطنتی پیش از انقلاب، بلکه وضعیت سیاسی حاضر است. مهمترین تفاوت مدرنیسم داخلی با مدرنیسم غربی در همین تفاوت نگرش به تحولات اجتماعی نهفته‌است. مدرنیسم غربی با کناره‌گیری از واقعیت بیرونی، به ذهنیت‌گرایی افراطی پناه می‌برد و هیچ‌گونه مسئولیت اجتماعی یا نقش اصلاح‌طلبی برای خود قائل نیست. اما نویسندهٔ مدرنیست داخلی که نمی‌تواند خود را از دغدغه‌های سیاسی و اجتماعی روزانه رها سازد، رویکرد انتقادی اسلاف رئالیست خود را البته با تکنیک‌های روایت ذهنی مدرن در عرصه‌های اجتماعی دنبال می‌کند. و بدین ترتیب احساس می‌کند به مسئولیت اجتماعی و ایدئولوژیک خود عمل کرده‌است. رمان مدرن فارسی علی‌رغم آن‌که فرمی مشابه آثار مدرن غرب دارد، نگاه سنتی خود را به موضوعات حفظ می‌کند. روح و اندیشه ذاتی رمان غرب مبتنی بر نیست‌انگاری اومانیستی است و درک این اندیشه مستلزم آشنایی و انس عمیق نویسنده با ادبیات غرب است؛ اما این حس و حال اومانیستی هیچ‌گاه در نویسندگان داخلی به کمال یافت نشده‌است و به همین صورت نوعی دوگانگی و تضاد در صورت و محتوای رمان مدرن فارسی قبل و بعد از انقلاب وجود دارد. نویسندگان رمان مدرن در نقد هنجارهای ناشی از نوعی تفکر دینی عمدتا به دو مضمون می‌پردازند. نخست ستیز سنت و مدرنیته در قالب جنگ پدران و پسران و دوم نقد برخی از ارزش‌های اخلاقی رایج؛ گفتمان رمان مدرن فارسی در واقع همان گفتمان صادق هدایت در بحث تجدد و عقب‌ماندگی است که این‌بار فاقد صراحت است.



رمان زنانه
در بوف کور دو شخصیت زن وجود دارند. یکی زنی اثیری با چشم‌های جادویی و اندام اثیری و دیگری زنی لکاته و بدکاره. بعد از هدایت نیز نویسندگان بسیاری بوده‌اند که با سبک و تکنیک مدرن نوشتند اما آن‌ها نیز برای شخصیت زن داستان خود، همین دو شخصیت را انتخاب کردند. سیمین دانشور اولین زنی است که در رمانش سووشون، این نگاه سنتی به زن را شکسته‌است. زری شخصیت اصلی کتاب، زنی است با ترس‌ها و تنهایی‌هایش که به تدریج در خلال داستان تحول پیدا می‌کند؛ گرچه او در ابتدا زنی ترسو و محافظه‌کار است، اما در پایان به زنی شجاع بدل می‌شود. این نگاه منجر به شکل‌گیری نوع جدیدی از رمان در ایران شده‌است که به رمان زنانه مشهور است. موضوع اصلی رمان‌های زنان بر محور مسایل خود آنان دور می‌زند. به نظر آن‌ها رمان بهترین محمل برای بروز دنیای درونی، تنهایی، دردها و رنج‌های آنان است و می‌تواند آنان را در راه احقاق حقوق خود یاری کند. زنان رمان‌نویس به سختی تلاش می‌کنند تا هویت خویش را در زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و به ویژه ادبی ابراز کنند. جوایزی که در سال‌های اخیر به دست آورده‌اند، نشانهٔ قابلیت و سعی و تلاش آنان است. پیش از انقلاب زنان رمان‌نویس اندکی وجود داشتند اما پس از انقلاب به تعدادشان افزوده شده‌است. اکنون حدود پنجاه زن رمان‌نویس وجود دارند که بیش از نیمی از آن‌ها تحصیل‌ کرده هستند. از میان آن‌ها می‌توان به زویا پیرزاد، فریبا وفی، سپیده شاملو و دیگران اشاره کرد.






داستان کوتاه
داستان کوتاه گونه‌ای از ادبیات داستانی است که نسبت به رمان یا داستان بلند حجم کم‌تری دارد و نویسنده در آن برشی از زندگی یا حوادث را می‌نویسد درحالی که در داستان بلند یا رمان، نویسنده به جنبه‌های مختلف زندگی یک یا چند شخصیت می‌پردازد و دستش برای استفاده از کلمات باز است. به همین دلیل ایجاز در داستان کوتاه مهم است و نویسنده نباید به موارد حاشیه‌ای بپردازد.






تعریف
تعریف داستان کوتاه، تفاوت این نوع ادبی را با انواع دیگر مشخص می‌کند. به طور کلی داستان کوتاه به داستان‌هایی گفته می‌شوند که کوتاه‌تر از داستان‌های بلند باشند. داستان کوتاه مثل دریچه یا دریچه‌هایی است که به روی زندگی شخصیت یا شخصیت‌هایی، برای مدت کوتاهی باز می‌شود و به خواننده فقط امکان می‌دهد که از این دریچه‌ها به اتفاقاتی که در حال وقوع است نگاه کند.


تاریخچه داستان کوتاه
تاریخ داستان نویسی فقط به کمتر از چهار قرن پیش می‌رسد. رمان نویسی به شیوه کلاسیک و امروزی آن اوایل قرن هفدهم و با رمان معروف دن کیشوت اثر میگل د سروانتس زاییده شد. داستان کوتاه گذشتهٔ کوتاه‌تری نسبت به رمان‌نویسی دارد. نخستین داستان‌های کوتاه اوایل قرن نوزدهم خلق شدند. با این حال رد پای داستان کوتاه را دیرتر هم می‌توان یافت: قرن چهاردهم میلادی و در دکامرون اثر جووانی بوکاچیو و نیز حکایت‌های کنتربری نوشته جفری چاوسر. در ایران و در قرن هفتم هجری گرچه حکایات گلستان سعدی از جهت کوتاهی و وحدت موضوع به آن چه که امروزه به آن داستان کوتاه می‌گویند کم شباهت نیست، اما این قصه‌ها وحکایات با همه اهمیت واعتبارشان به دلیل عدم شخصیت پردازی نمی‌توانند داستان کوتاه - به مفهوم امروزی آن- تلقی شوند. دراوایل قرن نوزدهم، ادگار آلن پو (۱۸۴۹-۱۸۰۹) در امریکا و نیکلای گوگول (۱۸۵۲-۱۸۰۹) در روسیه گونه‌ای از روایت و داستان را بنیاد نهادند که اکنون داستان کوتاه نامیده می‌شود.


حجم یک داستان کوتاه
مبحث این‌که یک داستان کوتاه، چقدر باید باشد، از دیرباز نونویسنده‌ها را دچار مشکل کرده چرا که هیچ منبعی نیست که با اطمینان به ما بگوید محدودهٔ یک داستان کوتاه، به طور ثابت چقدر است. داستان‌های کوتاهی وجود دارد که به سی یا چهل صفحه می‌رسند و هم‌چنین داستان کوتاه‌هایی هست که داستان برق‌آسا نیستند و خصوصیات یک داستان کوتاه را دارند، اما به سختی به ۲۰۰۰ کلمه می‌رسند. داستان‌های کوتاهی هم وجود دارد که بین این دو هستند و چیزی در حدود ۵۰۰۰ کلمه هستند. با این حساب، داستان‌های کوتاه انواع مختلفی دارند و قالب نوشتاری آن‌ها می‌تواند هم بزرگ و هم کوچک باشد.

البته شایان ذکر است که طول یک داستان کوتاه، به کشور و رسوم و ادبیات آن نیز بستگی دارد. مثلاً در ایالات متحده یک داستان کوتاه می‌تواند بالای ۱۰۰۰۰ کلمه داشته باشد (که آن‌ها را «داستان کوتاه بلند»[۱] می‌نامند.) در حالی که در بریتانیا متوسط تعداد کلمات داستان‌های کوتاه حدود ۵۰۰۰ کلمه است و در استرالیا دست کم داستان کوتاه بیش از ۳۵۰۰ کلمه دارد. گرچه داستان‌های کوتاهی نیز هستند که تنها چندصد کلمه دارند (که آن‌ها را اغلب «روایت کوچک»
می‌نامند)، خوانندگان معاصر داستان کوتاه انتظار دارند که داستان کوتاهی که می‌خوانند حداقل ۱۰۰۰ کلمه را داشته باشد. در کشور ما نیز امروزه، داستان‌های کوتاهی که توسط نونویسنده‌ها نگارش می‌یابند، چیزی بین ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلمه هستند و بلندتر از آن کم پیدا می‌شود و کوتاه‌ترش، دارای سبکِ داستان‌های برق‌آسا

هستند.

اما در کل، این‌که داستانی که نوشته‌ایم کوتاه‌است یا بلند، بیشتر از هرچیز بستگی به خط سیر داستان دارد. به موضوع داستان توجه کنید. اگر در آخر برق‌آسا بود و شما را به هیجان درآورد، داستانک است. اگر تکهٔ جالبی از زندگی یک شخصیت خاص را نشان می‌داد، داستان کوتاه است و و اگر دارای سوژه‌ایست با شاخ و برگ زیاد که می‌تواند گسترش پیدا کند، داستان بلند است.



عناصر داستان کوتاه

سازه‌های داستان کوتاهی، عناصری از آن هستند که حتما باید در داستان وجود داشته باشند. به زبان دیگر، ارکان اصلی داستان که وجودشان ضروری است را عناصر داستان یا سازه‌های داستان کوتاه می‌نامیم.

موضوع
موضوع هر داستان مفهومی است که داستان درباره آن نوشته می‌شود. موضوع را نویسنده در طرح نمایان کرده و خواننده با خواندن داستان پی به آن می‌برد.

درون‌مایه
درونمایه یا مضمون دیدگاهی است که از خواندن داستان دریافت می‌شود.

زمینه: شامل زمان و مکان داستان است. وضعیت آب و هوایی، شرایط اجتماعی و حس کلی داستان نیز از دیگر شاخص‌های زمینه به شمار می‌روند.

طرح داستان:
طرح یا پی رنگ، چارچوب هر داستان است با تکیه بر روابط علّی و معلولی. در طرح خطوط اصلی داستان به گونه‌ای مرتبط و فشرده و بر اساس منطق سببیت روایت می‌شوند. در واقع طرح داستان پاسخی دقیق و مختصر به این پرسش که داستان در بارهٔ چه بود است.

تضاد: می‌تواند بین دو فرد، دو جامعه، یک فرد و طبیعت، یک فرد با احساسات خود و... باشد.

شخصیت:
شخصیت پردازی به میزان هنرمندی نویسنده بستگی دارد. نویسنده ممکن است شخصیت‌هایی یک وجهی، چند وجهی، ایستا یا پویا خلق کند. در معرفی شخصیت‌ها، مولف می‌تواند از فن تصویرگری مستقیم یا تصویرگری غیرمستقیم بهره بگیرد.

زاویه دید: داستان باید از زاویه دید مشخصی تعریف شود. در اینجا نویسنده ممکن است از زاویه دید "از بالا" (سوم شخص)، از بالای محدود (سوم شخص اما از زبان یکی از شخصیت‌های داستان)، اول شخص (روایت توسط شخصیت داستان، اما با استفاده از اول شخص)، یا زاویه دید واقعی (مانند یک دوربین آزاد) باشد.



بزرگان داستان کوتاه

آنتوان چخوف
نیکلای گوگول
ارنست همینگوی
خورخه لوئیس بورخس
ساموئل بکت
او. هنری
گی دو موپاسان
جروم دیوید سالینجر
ریموند کارور
ادگار آلن پو
سر ارتور کنان دویل


بزرگان داستان کوتاه در ایران

صادق هدایت
هوشنگ گلشیری
بهرام صادقی
صادق چوبک
ابراهیم گلستان
جلال آل احمد
سیمین دانشور
رسول پرویزی
صمد بهرنگی
محمد محمدعلی
محمد علی جمال زاده
غلامحسین ساعدی
نادر ابراهیمی
زویا پیرزاد
میترا داور
هوشنگ مرادی کرمانی

ساعت : 8:14 am | نویسنده : admin | مطلب قبلی | مطلب بعدی
یکی بود یکی نبود | next page | next page